Siamees

De oorsprong van de Siamees ligt in het koninkrijk Siam, het huidige Thailand, waar dit ras meer dan vijfhonderd jaar geleden in boeddhistische tempels en koninklijke paleizen werd gefokt. De eerste schriftelijke vermeldingen verschijnen in het Tamra Maew of "Boek van kattengedichten", een Thais manuscript uit de 14e eeuw dat verschillende soorten katten beschrijft en afbeeldt die als een gunstig voorteken werden beschouwd. Daarin staat duidelijk een kat met een licht lichaam en donkere uiteinden, die monniken en de adel als heilig beschouwden en voor ceremoniële en spirituele doeleinden reserveerden.

Aan het einde van de 19e eeuw kwam de Siamees naar Europa als diplomatiek geschenk van de koning van Siam aan de Britse consul in Bangkok. Zijn exotische uiterlijk veroorzaakte opschudding op kattenshows in Londen, en binnen enkele jaren werd het het favoriete ras onder de Europese adel. In de loop der tijd gingen westerse fokkers het type veranderen naar een meer extreem en hoekig silhouet, genoemd "moderne Siamees", hoewel tegenwoordig ook de traditionele Siamees of Applehead bestaat, met meer afgeronde trekken en dichter bij het oorspronkelijke Thaise type.

De Siamees is een kat met een oosterse lichaamsbouw: lang, slank en gespierd, met dunne, lange poten, een driehoekige kop en grote, open oren die zijn intense uitdrukking benadrukken. Zijn meest kenmerkende eigenschap is de combinatie van een lichte vacht op het lichaam en een donkerdere kleur (genoemd point) op het gezicht, de oren, de poten en de staart. Deze pigmentatie is temperatuurgevoelig: de koelere delen van het lichaam ontwikkelen meer melanine. Zijn ogen zijn intens en onmiskenbaar blauw, amandelvormig en licht schuin, wat hem een diepe en enigszins mysterieuze blik geeft.

Wat betreft karakter is de Siamees vocaal, nieuwsgierig, sociaal en erg eisend qua aandacht. Het is een van de weinige katten die actief 'praat' met zijn verzorgers en niet aarzelt om met aandrang te claimen wat hij wil. Hij gaat goed om met andere dieren en met kinderen, hoewel hij jaloers kan worden als hij het gevoel heeft niet voldoende aandacht te krijgen. Het is een intelligente kat die makkelijk trucjes leert en deuren opent, en die langdurige eenzaamheid niet goed verdraagt. Als hij veel uren alleen doorbrengt, kan hij angst ontwikkelen.

De korte, aanliggende vacht van de Siamees is een van de gemakkelijkst te onderhouden in de kattenwereld: een wekelijkse borstelbeurt met een rubberen handschoen of een zachte doek is voldoende om dode haren te verwijderen en de glans te behouden. Het is geen ras dat overmatig verhaart, waardoor samenwonen met mensen die gevoelig zijn voor kattenhaar beter vol te houden is. Zijn tandhygiëne verdient echter prioriteit, omdat Siamezen gevoelig zijn voor parodontale aandoeningen; regelmatig tandenpoetsen of het gebruik van specifieke snacks maakt op de lange termijn een groot verschil.

De belangrijkste zorg voor de Siamees is niet lichamelijk, maar emotioneel: hij heeft gezelschap, stimulatie en routine nodig. Een huishouden met veel activiteit, mensen die het grootste deel van de dag thuis zijn of de aanwezigheid van een andere compatibele diergenoot zijn factoren die zijn welzijn bevorderen. Als hij vele uren alleen blijft, helpen interactief speelgoed, klimconstructies en voerautomaten voor verrijking om hem bezig te houden. De voeding moet van hoge kwaliteit zijn, met een goede verhouding dierlijke eiwitten, omdat zijn actieve metabolisme constante energie vereist.

Een van de meest kenmerkende aandoeningen van het ras is de hepatische amyloïdose, een abnormale ophoping van eiwitten in de lever die kan leiden tot leverfalen. Het is een erfelijke aandoening waarvoor geen genezende behandeling bestaat, daarom is vroegtijdige opsporing door middel van regelmatige bloedonderzoeken essentieel om de progressie te vertragen. Verantwoorde fokkers werken eraan om de incidentie van deze aandoening in hun foklijnen te verminderen.

Ook komen ademhalingsproblemen vaak voor bij moderne Siamesen, voortvloeiend uit hun lange schedel en nauwe luchtwegen. Het convergerende strabisme (ogen naar de neus gedraaid) is een ander kenmerk van het ras, hoewel het in de meeste gevallen geen invloed heeft op het functioneel zicht. Ook kunnen aangeboren hernia's van het middenrif optreden en, met het ouder worden, hartproblemen. Met periodieke bloedonderzoeken, regelmatige veterinaire controles en een aangepaste voeding kan de Siamees gemakkelijk 15 of zelfs 20 jaar bereiken.